Üzerinde manevi bir sıkıntı bulunduğunu düşünen kişiler; gece korkusu, uyku felci, yoğun rüyalar, çarpıntı, huzursuzluk, sürekli takip edilme hissi veya açıklayamadıkları bedensel duyumlar yaşayabilir. Ancak bu belirtilerin hiçbiri tek başına cin musallatı, büyü veya sihir bulunduğunu kanıtlamaz. Uykusuzluk, yoğun stres, kaygı, kullanılan ilaçlar, kafein, nikotin ve çeşitli bedensel ya da ruhsal sağlık sorunları benzer deneyimlere yol açabilir. Bu nedenle belirtilerin yalnızca manevi nedenlerle açıklanmaması gerekir. Bu rehberde manevi sıkıntı olarak yorumlanan durumların olası nedenleri, uyku felci ile karabasan arasındaki ilişki, korku ve algısal deneyimler, dua ve ibadetle desteklenebilecek huzur düzeni ve profesyonel yardım gerektiren uyarı işaretleri ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.

Bende Büyü Varmı? Testi Çöz ve Öğren! —> TIKLA

Ayrıca 15 soruluk manevi sıkıntı ve ruhsal yorgunluk farkındalık testiyle uyku, kaygı, beden, günlük yaşam ve manevi huzur alanlarınızı değerlendirebilirsiniz.

Üzerimde Manevi Bir Sıkıntı Olduğunu Nasıl Anlarım?

İnsan bazen sebebini açıkça belirleyemediği bir huzursuzluk yaşayabilir. Gece uykudan korkuyla uyanabilir, odada birinin bulunduğunu hissedebilir, yoğun rüyalar görebilir veya gündüz saatlerinde sürekli kötü bir şey olacakmış gibi düşünebilir. Bu deneyimlerin ardından “Üzerimde manevi bir sıkıntı mı var?”, “Cin musallatı olabilir mi?” ya da “Yaşadığım durumun sebebi nedir?” gibi sorular akla gelebilir.

Böyle bir durumda ilk yapılması gereken şey korkuyla kesin bir sonuca ulaşmak değildir. Yaşanan belirtilerin ne zaman başladığını, hangi durumlarda arttığını, uyku düzeniyle bağlantısını, kullanılan ilaçları, stres seviyesini ve günlük yaşama etkisini birlikte değerlendirmek gerekir.

Ses duyma, başkalarının görmediği görüntüler görme, kontrol edildiğini düşünme veya gerçeklikle düşünceyi ayırmakta zorlanma gibi deneyimler sağlık uzmanı tarafından değerlendirilmelidir. Bu belirtiler yalnızca manevi bir sebebe bağlanmamalıdır. Dünya Sağlık Örgütü, kalıcı sanrılar ve halüsinasyonların profesyonel değerlendirme gerektiren belirtiler arasında bulunduğunu belirtmektedir.

Bu yazının amacı herhangi bir kişiye cin, büyü veya musallat teşhisi koymak değildir. Amaç; korkuyu büyütmeden, manevi hassasiyeti küçümsemeden ve sağlıkla ilgili ihtimalleri göz ardı etmeden güvenli bir farkındalık yolu sunmaktır.

Manevi Sıkıntı Ne Demektir?

Manevi sıkıntı, kişinin kendisini ruhsal bakımdan huzursuz, güvensiz, korkulu veya içsel açıdan ağırlaşmış hissetmesi için kullanılan genel bir ifadedir. Bu kavram tıbbi bir tanı değildir. Kişiden kişiye farklı anlamlara gelebilir.

Bazı kişiler manevi sıkıntıyı şöyle tarif eder:

• Dua ve ibadetten uzaklaşma,
• Sürekli kötü bir şey olacak hissi,
• Gece yalnız kalamama,
• Yoğun ve rahatsız edici rüyalar,
• İç sıkıntısı ve açıklanamayan korku,
• Evde biri varmış gibi hissetme,
• Sürekli nazar, büyü veya musallat düşünme,
• Manevi içerikler izledikçe korkunun artması,
• Hayattan ve çevreden kopmuş hissetme.

Bu belirtiler gerçek ve yorucu olabilir. Fakat yaşanan sıkıntının gerçek olması, kişinin yaptığı manevi yorumun kesin olarak doğru olduğu anlamına gelmez. Aynı belirtilerin uyku bozukluğu, panik, kaygı, travma, depresif ruh hâli, ilaç yan etkileri veya başka sağlık sorunlarıyla ilişkili olması mümkündür.

Üzerimde Cin Musallatı Olduğunu Gösteren Kesin Bir Belirti Var mı?

Hayır. Bir kişide cin musallatı bulunduğunu kesin biçimde kanıtlayan bilimsel veya tıbbi bir belirti listesi yoktur.

Gece hareket edememek, göğüste baskı hissetmek, odada bir varlık bulunduğunu düşünmek, gölgeler görmek veya kısa sesler duymak özellikle uykuya dalma ve uyanma sırasında ortaya çıkabilir. Bu durumlar uyku felci ve uykuya geçiş deneyimleriyle ilişkili olabilir.

Benzer şekilde yoğun korku yaşayan bir kişi:

• Çevredeki sıradan sesleri tehdit olarak algılayabilir,
• Kalp atışlarını daha güçlü hissedebilir,
• Gölge ve hareketlere aşırı dikkat gösterebilir,
• Uyumaktan veya yalnız kalmaktan kaçınabilir,
• İnternette izlediği korku içeriklerinden etkilenebilir,
• Her rüyayı ya da tesadüfü manevi işaret gibi yorumlayabilir.

Bu yüzden tek bir belirti üzerinden “Kesin musallat var” demek doğru değildir. Kişiyi korkutan, yüksek ücretli işlemlere yönlendiren veya sağlık yardımından uzaklaştıran yorumlara karşı dikkatli olunmalıdır.

Manevi Sıkıntı Sanılan Durumların Olası Nedenleri

1. Uyku Felci ve Gece Yaşanan Karabasan Hissi

Uyku felci, kişi uyanmış gibi hissettiği hâlde kısa bir süre hareket edemediğinde ortaya çıkabilir. Bu sırada göğüste ağırlık, nefes alamama hissi, odada birinin bulunduğunu düşünme veya gölge görme yaşanabilir.

Bu deneyim halk arasında çoğu zaman “karabasan” olarak adlandırılır. Yaşayan kişi için son derece gerçek ve korkutucu olabilir. Ancak tek başına cin musallatının kanıtı değildir.

Uyku felcini artırabilecek durumlar arasında şunlar yer alabilir:

• Düzensiz uyku,
• Çok az uyumak,
• Aşırı yorgunluk,
• Stres ve kaygı,
• Gece geç saatlere kadar ekran kullanmak,
• Sırtüstü uyumak,
• Uyku saatlerinin sürekli değişmesi.

Uyku felci sık tekrarlanıyorsa veya kişi uykudan kaçınmaya başladıysa aile hekimi, nöroloji ya da uyku hastalıkları alanında değerlendirme alınabilir.

2. Yoğun Kaygı ve Panik Hissi

Kaygı yalnızca zihinsel bir düşünce değildir. Bedende de güçlü etkiler oluşturabilir. Kişi çarpıntı, titreme, terleme, göğüste sıkışma, nefes alamama hissi veya baş dönmesi yaşayabilir.

Bu belirtiler aniden başladığında kişi dışarıdan bir etkinin kendisine zarar verdiğini düşünebilir. Oysa stres tepkisi de benzer bedensel duyumlara yol açabilir.

Yoğun kaygı yaşayan bir kişi çoğu zaman:

• Kötü bir şey olmasını bekler,
• Yalnız kaldığında korkar,
• Kalp atışlarını sürekli kontrol eder,
• Uyuyamayacağını düşünür,
• İnternette sürekli belirti araştırır,
• Korkusunu doğrulayan içeriklere yönelir,
• Normal sesleri tehdit gibi algılar.

Kaygının günlük hayatı etkilemesi, kişinin evden çıkmasını, uyumasını veya çalışmasını engellemesi durumunda ruh sağlığı uzmanından destek alınmalıdır.

3. Uykusuzluk ve Aşırı Yorgunluk

Uyku yalnızca bedensel dinlenme için değil, düşüncelerin ve algının sağlıklı çalışması için de önemlidir. Uzun süren uykusuzluk kişinin dikkatini, hafızasını, duygularını ve çevresini değerlendirme biçimini etkileyebilir.

Uykusuzluk arttıkça:

• Gölge veya hareket varmış gibi algılama,
• Kısa sesler duyma,
• Aşırı kuşkulanma,
• Çabuk öfkelenme,
• Dalgınlık,
• Gün ile gece düzeninin karışması,
• Korkuların büyümesi

gibi durumlar yaşanabilir.

Bu belirtileri yalnızca manevi nedene bağlamak, asıl sorunun çözümünü geciktirebilir.

4. Travma, Kayıp ve Ağır Yaşam Olayları

Ayrılık, ölüm, şiddet, kaza, maddi kayıp, aile sorunları veya uzun süreli belirsizlikler insanın güven duygusunu sarsabilir.

Kişi ağır bir olaydan sonra:

• Sürekli tetikte hissedebilir,
• Kâbus görebilir,
• Olayı tekrar tekrar düşünebilir,
• Ani seslerden korkabilir,
• Yalnız kalmak istemeyebilir,
• İnsanlara güvenmekte zorlanabilir.

Bu deneyimler bazen “üzerimde bir şey var” şeklinde yorumlanabilir. Ancak geçmişte yaşanan travmanın etkisinin değerlendirilmesi ve uygun profesyonel destek alınması daha sağlıklı olabilir.

5. İlaçlar, Kafein, Nikotin ve Diğer Maddeler

Bazı belirtiler kullanılan ilaçlar, fazla kafein, enerji içecekleri, yoğun nikotin kullanımı, alkol veya başka maddelerle ilişkili olabilir.

Örneğin yüksek kafein tüketimi:

• Çarpıntı,
• Titreme,
• Kaygı,
• Uykusuzluk,
• Huzursuzluk

oluşturabilir.

Yeni bir ilaç başladıktan sonra alışılmadık sesler, görüntüler, aşırı huzursuzluk veya uyku bozukluğu ortaya çıktıysa ilaç kendi kendine kesilmemeli, reçeteleyen doktorla görüşülmelidir.

6. Bedensel ve Nörolojik Sağlık Sorunları

Baş ağrısı, çarpıntı, nefes darlığı, bayılma hissi veya uyuşma gibi belirtiler manevi sebeplerle açıklanmadan önce sağlık açısından değerlendirilmelidir.

Özellikle:

• Şiddetli göğüs ağrısı,
• Nefes darlığı,
• Bayılma,
• Yeni başlayan çok şiddetli baş ağrısı,
• Bilinç bulanıklığı,
• Tek taraflı güçsüzlük,
• Yüksek ateş,
• Nöbet

gibi durumlarda beklenmemeli ve acil yardım alınmalıdır.

Manevi Sıkıntı ile Ruhsal Sağlık Sorunu Nasıl Ayırt Edilir?

Bu ayrımı kişinin kendi başına kesin olarak yapması her zaman mümkün değildir. Ancak bazı işaretler profesyonel değerlendirmeyi özellikle önemli hâle getirir.

Ses Duyma

Uykuya dalarken kısa bir ses duymak ile gün içinde sürekli konuşan veya yorum yapan sesler duymak aynı durum değildir.

Başkalarının duymadığı seslerin:

• Sık tekrarlanması,
• Gün içinde uyanıkken yaşanması,
• Kişiyle konuşması,
• Emir vermesi,
• Korkutması,
• Kendisine ya da başkasına zarar vermesini istemesi

durumunda sağlık yardımı alınmalıdır. NHS, halüsinasyon yaşayan kişilerin tıbbi yardım almasını önermektedir.

Görüntüler Görme

Uykusuzken gözün kenarında bir gölge fark etmek ile başkalarının görmediği insanları veya varlıkları düzenli şekilde görmek birbirinden farklıdır.

Görüntüler sık tekrarlanıyor, kişi bunların gerçekliğini sorgulayamıyor veya bu nedenle evden çıkamıyorsa sağlık değerlendirmesi gerekir.

Takip Edilme veya Kontrol Edilme Düşüncesi

Yoğun kaygı sırasında insan kendisini güvensiz hissedebilir. Ancak telefonunun, düşüncelerinin veya evinin sürekli kontrol edildiğine kesin biçimde inanmak ve farklı açıklamaları reddetmek profesyonel destek gerektirebilir.

Dünya Sağlık Örgütü, kişinin kanıtlara rağmen değişmeyen sabit inançlarını ve dışarıdan kontrol edildiğine ilişkin deneyimlerini önemli belirtiler arasında saymaktadır.

Günlük Yaşamın Bozulması

Belirtiler sebebiyle kişi:

• İşe veya okula gidemiyorsa,
• Yemek yemeyi unutuyorsa,
• Kişisel bakımını yapmıyorsa,
• Günlerce uyumuyorsa,
• İnsanlardan tamamen uzaklaşıyorsa,
• Evden çıkamıyorsa,
• Günlük sorumluluklarını sürdüremiyorsa

sorunun yalnızca manevi bakım yoluyla ele alınması yeterli değildir.

Manevi Sıkıntı Farkındalık Testi Nasıl Çalışır?

Sitemizde hazırlanan test 15 sorudan oluşur. Her soruda beş seçenek bulunur ve kişiye uyan birden fazla cevap işaretlenebilir.

Test şu alanları değerlendirir:

1. Uyku düzeni,
2. Uyku felci ve gece korkuları,
3. Yoğun kaygı,
4. Ses duyma deneyimleri,
5. Görsel algı deneyimleri,
6. Takip edilme düşüncesi,
7. Düşünceleri sorgulayabilme,
8. Günlük işlev düzeyi,
9. Yakın dönemde yaşanan stres,
10. İlaç ve madde etkileri,
11. Bedensel belirtiler,
12. Dua ve ibadet sırasında hissedilenler,
13. Yakınların fark ettiği değişimler,
14. Kendine veya başkasına zarar verme düşünceleri,
15. En fazla ihtiyaç duyulan destek alanı.

Test sonucunda:

• Uyku ve gece korkuları,
• Yoğun korku ve kaygı,
• Bedensel zorlanmalar,
• Algısal deneyimler,
• Günlük yaşam ve işlev,
• Manevi huzur ihtiyacı

ayrı ayrı değerlendirilir.

Sonuç yüzdeleri teşhis değildir. Yüksek oran, kişinin o alandaki sorulara daha fazla zorlanma bildiren cevaplar verdiğini gösterir.

Test “Cin Musallatı Var” Sonucu Verir mi?

Hayır. Testin amacı kişiye cin, büyü, sihir veya musallat teşhisi koymak değildir.

Böyle bir otomatik sonucun güvenilir olması mümkün değildir. Test yalnızca kişinin yaşadığı belirtilerin hangi alanlarda yoğunlaştığını anlamasına yardımcı olur.

Örneğin:

• Gece korkusu yüksek çıkabilir,
• Kaygı alanı öne çıkabilir,
• Bedensel belirtiler yoğun olabilir,
• Algısal deneyimler profesyonel değerlendirme gerektirebilir,
• Manevi huzur ihtiyacı belirgin olabilir.

Bu yaklaşım kişiyi korkutmak yerine daha güvenli bir yol haritasına yönlendirmeyi amaçlar.

Acil Yardım Gerektiren Durumlar

Bazı cevaplar test sonucunun beklenmesini gerektirmeyecek kadar önemlidir.

Aşağıdaki durumlardan biri varsa kişi yalnız kalmamalı, güvendiği bir yakınına haber vermeli ve acil yardım almalıdır:

• Kendine zarar verme düşüncesi,
• İntihar planı veya hazırlığı,
• Başkasına zarar verme düşüncesi,
• Seslerin zarar vermesini emretmesi,
• Ciddi gerçeklik kaybı,
• Kontrol edilemeyen yoğun davranış değişikliği,
• Günlerce uyuyamama,
• Şiddetli ajitasyon,
• Göğüs ağrısı veya ciddi nefes darlığı.

Türkiye’de 112 aranabilir veya en yakın hastanenin acil servisine başvurulabilir. Sağlık Bakanlığı rehberlerinde kişinin kendisine veya başkasına ciddi zarar verme niyeti ya da planı bulunması acil değerlendirme gerektiren durumlardan biri olarak ele alınmaktadır.

Manevi Açıdan Rahatlamak İçin Neler Yapılabilir?

Manevi destek kişinin korkusunu artırmamalı, huzur ve güven duygusunu güçlendirmelidir.

Dua ve Sureler

Kişi gücü ölçüsünde şu sure ve duaları okuyabilir:

• Fatiha Suresi,
• Ayetel Kürsi,
• İhlas Suresi,
• Felak Suresi,
• Nas Suresi,
• İnşirah Suresi,
• “Hasbunallahu ve ni’mel vekîl,”
• “Lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâh.”

Bu okumalar bir enerji merkezine veya başka bir güce yöneltilmez. Yardım, korunma ve huzur Allah’tan istenir.

Dua okunurken sürekli “Bende kesin musallat var” düşüncesine odaklanmak yerine şu niyet daha dengeli olabilir:

Allah’ım, kalbime huzur, zihnime açıklık, bedenime sağlık ver. Beni görünen ve görünmeyen kötülüklerden koru. Doğru olanı anlamayı ve gerekli yardıma ulaşmayı nasip et.

Düzenli İbadet

Kısa fakat düzenli ibadet, kişinin günlük hayatına yapı kazandırabilir. Ancak kişi ağır belirtiler yaşarken yalnızca daha fazla ibadet ederek sorunu çözmeye çalışmamalıdır.

Namaz, dua ve zikir sağlık desteğine engel değildir. Manevi ve tıbbi destek birbiriyle karşı karşıya getirilmemelidir.

Korkutucu İçerikleri Sınırlandırmak

Sosyal medyada cin, büyü, musallat, korku ve paranormal olaylarla ilgili yoğun içerik izlemek kaygıyı artırabilir.

Kişi her sıradan sesi, bedensel hissi veya rüyayı tehdit olarak yorumlamaya başlayabilir. Bu nedenle özellikle gece saatlerinde korku oluşturan içeriklerden uzak durmak önemlidir.

Güvenilir Bir Din Görevlisine Danışmak

Manevi açıdan destek almak isteyen kişi korkutmayan, kesin teşhislerde bulunmayan ve sağlık hizmetinden uzaklaştırmayan güvenilir bir imam veya din görevlisiyle görüşebilir.

“Doktora gitme”, “İlaçlarını bırak”, “Sende kesin cin var” veya “Yalnızca çok yüksek ücretli bir işlemle kurtulursun” diyen kişilere karşı dikkatli olunmalıdır.

Manevi Bakım ile Sağlık Desteği Birlikte Alınabilir mi?

Evet. Bunlar birbirinin alternatifi olmak zorunda değildir.

Bir kişi dua edebilir, ibadet düzenini oluşturabilir ve manevi danışmanlık alabilir. Aynı zamanda:

• Aile hekimine,
• Psikoloğa,
• Psikiyatriste,
• Nöroloji uzmanına,
• Uyku hastalıkları uzmanına

başvurabilir.

Sağlık desteği almak inançsızlık veya maneviyat eksikliği değildir. Belirtilerin nedenini araştırmak ve tedavi olmak kişinin kendisine karşı sorumluluğudur.

Yaşanan Belirtileri Değerlendirmek İçin Günlük Tutmak

Belirtilerin daha doğru anlaşılması için kısa bir gözlem günlüğü tutulabilir.

Her olaydan sonra şu bilgiler yazılabilir:

• Tarih ve saat,
• O sırada nerede bulunulduğu,
• Önceki gece kaç saat uyunduğu,
• Kahve veya enerji içeceği tüketimi,
• Kullanılan ilaçlar,
• Yaşanan stresli olay,
• Hissedilen bedensel belirti,
• Deneyimin kaç dakika sürdüğü,
• Dua, dinlenme veya ortam değişikliğiyle azalıp azalmadığı.

Bu kayıtlar hem kişinin farkındalığını artırır hem de doktora başvurulduğunda yararlı olabilir.

Manevi Sıkıntı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Gece odada birinin olduğunu hissetmek cin belirtisi midir?

Tek başına cin belirtisi değildir. Uyku felci, kaygı, uykusuzluk ve uykuya geçiş sırasında yaşanan algısal deneyimler benzer hislere neden olabilir.

Sürekli kâbus görmek manevi sıkıntı anlamına gelir mi?

Kâbuslar stres, travma, uyku düzensizliği, kullanılan ilaçlar ve gün içinde izlenen korku içerikleriyle ilişkili olabilir. Tek başına manevi bir problemin kanıtı değildir.

Ezan veya Kur’an okunurken huzursuz olmak musallat belirtisi midir?

Kesin olarak böyle yorumlanamaz. Kişi korku, suçluluk, panik veya geçmiş deneyimleri nedeniyle de huzursuz olabilir. Belirtilerin bütünü değerlendirilmelidir.

Dua okuyunca belirtilerin azalması ne anlama gelir?

Dua, nefesi yavaşlatabilir, dikkati toparlayabilir ve kişiye güven hissi verebilir. Rahatlama değerlidir; ancak bu durum belirtilerin kesin olarak manevi kökenli olduğunu kanıtlamaz.

Evde gölge görmek cin midir?

Gölge algıları yetersiz ışık, göz yorgunluğu, uykusuzluk, kaygı veya görme sorunlarıyla ilişkili olabilir. Sık tekrarlanıyorsa sağlık değerlendirmesi alınmalıdır.

Ses duymak her zaman psikolojik hastalık mıdır?

Hayır. Uykuya dalma, uyanma, yüksek ateş, bazı ilaçlar, maddeler ve farklı sağlık sorunları sırasında da yaşanabilir. Ancak uyanıkken tekrarlayan sesler duyuluyorsa tıbbi yardım alınmalıdır.

Manevi bakım yaptırmak yeterli olur mu?

Belirtiler hafif ve geçiciyse dua, uyku düzeni ve stres yönetimi destekleyici olabilir. Ancak belirtiler sıklaşıyor, şiddetleniyor veya günlük yaşamı bozuyorsa sağlık uzmanı değerlendirmesi gereklidir.

Test sonucu yüksek çıkarsa musallat var mıdır?

Hayır. Yüksek sonuç, ilgili alandaki sorulara daha fazla zorlanma bildiren cevaplar verildiğini gösterir. Musallat, büyü veya sihir teşhisi değildir.

Ücretsiz Manevi Sıkıntı Farkındalık Testini Çözün

Son dönemde yoğun korku, gece huzursuzluğu, uyku felci, bedensel sıkıntılar, tekrar eden düşünceler veya manevi huzursuzluk yaşıyorsanız 15 soruluk farkındalık testini tamamlayabilirsiniz.

Test sonucunda:

• Uyku ve gece korkusu yoğunluğunu,
• Kaygı ve korku alanını,
• Bedensel zorlanmaları,
• Algısal deneyimleri,
• Günlük yaşam üzerindeki etkileri,
• Manevi huzur ihtiyacını,
• Profesyonel destek gerektiren uyarıları

görebilirsiniz.

Soruları son 30 gündeki deneyimlerinizi düşünerek cevaplayın. Birden fazla seçenek size uyuyorsa uygun olanların tamamını işaretleyebilirsiniz.

Geniş Kapsamlı Manevi Huzur ve Farkındalık Görüşmesi

Otomatik test yalnızca verdiğiniz cevaplardan oluşan genel bir farkındalık sonucudur.

Daha ayrıntılı görüşmede:

• Gece korkuları,
• Uyku düzeni,
• Tekrarlayan düşünceler,
• Yaşanan stresli olaylar,
• Manevi huzursuzluk,
• Dua ve ibadet düzeni,
• Günlük yaşamda oluşan değişiklikler

birlikte ele alınabilir.

Bu görüşme cin musallatı, büyü, sihir, psikiyatrik rahatsızlık veya bedensel hastalık teşhisi değildir. Sağlık belirtilerinde doktor veya ruh sağlığı uzmanı desteği alınmalıdır.

WhatsApp ve telefon: 0507 661 51 90

Sonuç

“Üzerimde manevi bir sıkıntı var mı?” sorusu çoğu zaman kişinin yaşadığı gerçek korku ve huzursuzluktan doğar. Bu duygular küçümsenmemelidir. Ancak korkunun gerçek olması, yapılan her manevi yorumun doğru olduğu anlamına gelmez.

Uyku felci, uykusuzluk, yoğun kaygı, travma, ilaçlar, kafein, nikotin ve farklı sağlık sorunları cin veya musallat olarak yorumlanan deneyimlere benzeyen belirtiler oluşturabilir.

En güvenli yaklaşım; dua ve ibadeti sürdürmek, korku içeriklerinden uzaklaşmak, uyku ve günlük yaşam düzenini iyileştirmek, belirtileri kaydetmek ve gerektiğinde sağlık uzmanına başvurmaktır.

Maneviyat insanı korkuya hapsetmemeli; huzur, sabır, merhamet ve doğru yardıma yönlendirmelidir.